Schlossberg

Welke stad naast Graz kan zich beroemen een groene, wandelbare – en wonderlijke – berg midden in de oude stad te hebben? De Schlossberg. Hij trekt mensen aan: in de lente met vers groen en de eerste zonnestralen; in de zomer met schaduwgevende bomen en openluchtvoorstellingen; in de herfst met zijn kleurenspectakel; in de winter kan men hier aan het grijs van de stad ontsnappen. Eenmaal boven valt er veel te ontdekken en te genieten van een prachtig uitzicht: op het rode, met dakpannen bedekte landschap, op de heuvels en bergen in de omgeving. Verse verliefden merken hier meestal minder van – de plek staat nog altijd bekend als de romantische ontmoetingsplaats nummer één. Toch is het de moeite waard om om je heen te kijken: alleen al de Grazse Uhrturm is een curiositeit op zich. De kleine en de grote wijzer zijn namelijk verwisseld, wat al bij menig bezoeker tot een verwarde urenvergelijking heeft geleid.

Sinds 1894 overwint de Schlossbergbahn moeiteloos de ongeveer 60% stijging naar het Schlossbergplateau - met moderne panoramagondels.

Een snellere manier om de Schlossberg te bereiken, is met de Schlossberglift.
Of je klimt te voet de Schlossberg op - 260 treden leiden naar de top en van bovenaf heb je een prachtig uitzicht over Graz.

Onze tips voor wandelingen:

• wandeling "Boven de Daken van de Stad"
• wandeling "Over de Bergen - Midden in de Stad!"

123 meter hoog steekt hij boven het Grazer Hauptplatz uit en vormt daarmee het hoogste natuurlijke punt van de stad, met een dromerige uitzichten.

Grazer Schlossberg: Boven de Daken van de Stad

In de stad en op de hoogte – dat sluit elkaar in Graz absoluut niet uit. De rivier, de unieke oude stad en middenin een berg. De Grazer Schlossberg is bezienswaardigheid, natuurwonder, recreatiegebied en uitzichtpunt tegelijk. In een mum van tijd ben je boven en geniet je van het geweldige uitzicht op Graz, de oude stad en omgeving. Een klein kasteel, dat hier meer dan 1.000 jaar geleden op een rotsachtige uitsteeksel stond, gaf de stad zijn naam. Van het Sloveense "Gradec" voor "klein kasteel" werd later Graz. Vanaf 1544 werd het volgens plannen van Domenico dell’Allio omgebouwd tot een machtig renaissancefort. De burcht staat in het Guinness Book of Records als de sterkste vesting aller tijden. Zelfs Napoleon kon het begin 19e eeuw niet veroveren. Pas toen hij in 1809 Wenen bezette en met de vernietiging van de hoofdstad dreigde, gaf Graz zich over en werden bijna alle vestigingswerken gesloopt – alleen de klokkentoren en de uurtoren bleven over, omdat ze door de Grazers vrijgekocht waren en daarmee aan de vernietiging ontkwamen.

Naast het symbool van de stad Graz, de Grazse Uhrturm, vind je tal van historische gebouwen en bezienswaardigheden op de Schlossberg. De Schlossberg is door een uitgebreid netwerk van paden doorkruist. Je kunt zonder veel moeite naar de verschillende bezienswaardigheden wandelen:

• Een bezoek waard is de in 1588 gebouwde Klokentoren (34 meter hoog) met de beroemdste Grazse klok, de “Liesl”. Of de benaming van een eerdere Elisabethkapel of van het woord “verlies” afkomstig is, is onduidelijk. (In het keldergewelf bevond zich de gruwelijkste gevangenis van de vesting). De klok weegt bijna 5 ton en kon pas worden verplaatst toen twee smeden met veel moeite een eigen luidmechanisme hadden geconstrueerd.
• Verder gaat het naar de Kasemattenbühne in de blootgelegde kelderruimtes van het vroegere kasteelcommandantsgebouw. Weet je wat een kasematte was? De kasematten waren vroeger voorraadkamers die ook als slaapkamers voor gevangenen dienden. Tegenwoordig is de kasemattenbühne een sfeervolle setting voor glanzende opera- en concertvoorstellingen. Een klein pad leidt je naar het topplateau en verder naar de gotische burchtpoort.
• De in 1982 herontdekte Burchtpoort leidde uit de “Achterste Zwinger” naar binnen in de middeleeuwse burcht en had de benaming “Achterste Poort”. Hier stond in de middeleeuwen een toren met twee poorten, waarvan de buitenste vandaag de dag nog zeer goed behouden is. In 1894 werd het plateau omgebouwd tot een uitkijkt terras. De gotische poort werd tussen 1998 en 2001 opnieuw blootgelegd en voor het publiek toegankelijk gemaakt.
• De Hackher-Loewe herinnert aan de laatste militaire verdediger van de Grazer burcht - majoor Franz Xaver Freiherr von Hackher, die in 1809 “met een handjevol soldaten” de maandenlange belegering door de overmacht van de Fransen doorstond. Aangezien er geen afbeelding van majoor Hackher was, werd ter ere van hem een leeuw opgericht. In het midden van het topplateau bevindt zich de grote cistern. Deze werd in de 16e eeuw gebouwd en heeft een capaciteit van 900.000 liter. De cistern, de 94 m diepe Turkenbrunnen en de krachtige Stallbastei komen van Domenico dell' Aglio. Hij stond aan het hoofd van die Noord-Italiaanse bouwers die midden 16e eeuw Graz van nieuwe stadsmuren en de Schlossberg van een 400 meter lange vesting voorzagen. Niemand heeft ooit deze vesting ingenomen. Ook niet Napoleon. Maar hij eiste na een overwinning op de Habsburgers in 1809 de sloop van de vesting. Een genereuze geldbetaling van de Grazers aan de Fransen kon de uurtoren (28 meter hoog) en de kloktoren voor vernietiging redden. Dertig jaar later veranderde Freiherr von Welden de vroeger vestingheuvel in het nog steeds behouden romantische park met zijn deels zeer zuidelijke planten.
• In 1575 werd aan de voet van de Stallbastei een Poorttoren gebouwd, die in 1809 door de Fransen werd vernietigd. Op zijn ruïnes werd een wijnhuis gebouwd en op de terrassen eronder werd wijn geplant. Het werd vernoemd naar de hofacteur Gustav Starcke, die het huis bewoonde. Tegenwoordig bevindt zich hier een restaurant, waar je op de terrassen een prachtig uitzicht over Graz kunt genieten - het Starcke Haus.
• De Chinese Paviljoen werd rond 1890 gebouwd ter vervanging van een oudere romantische wijnlaube. De stenen bank met verweerde letters en gotisch blendwerk aan de achterkant wordt de “Bisschopstoel” genoemd, omdat hier volgens de legende in 1796 de bisschop Graaf Nádasdy, die na 40 jaar gevangenschap uit de kerkers van de Schlossberg werd vrijgelaten, stierf.
• In 1930 werd de Herbersteingarten toegankelijk gemaakt vanuit het “Kriegssteig” en daarmee werden “de Hangende Tuinen van Graz” voor het publiek geopend. Het terrassencomplex met zijn mediterrane beplanting (zoals vijgen-, citroen- en ginkgo-bomen evenals glycine) geldt als een van de mooiste voorbeelden van tuinarchitectuur uit het interbellum.
• Het Cerrini-Schlössl is opgericht door Carl Freiherr von Cerrini, een ambtenaar en wiskundige die in 1809 betrokken was bij de verdediging van de burgerbastei. Als dank mocht hij in 1820 aan de zuidoostelijke hoek van de voormalige vesting een woonhuis bouwen. Tegenwoordig maakt het deel uit van het “Huis van de Auteurs” en wordt het beheerd door cultuurverkenning Steiermark. Hier vinden stadschrijvers, stipendiaat en vervolgde kunstenaars uit de hele wereld tijdelijk onderdak en werkruimte.

Alles wat je moet weten over de geschiedenis aan en rond de Schlossberg kun je leren in het Graz Museum Schlossberg. De kanonnenhal in het Graz Museum Schlossberg herbergt vier kanonnen, die herinneren aan de oude functie van de Kanonnenbastei als zetel van de Grazer brandweer.

Het naar beneden leiden van de ongeveer 260 treden van de Schlossbergtrap. Of de glazen lift, die in het Stollensysteem van de Schlossberg eindigt. In de Tweede Wereldoorlog werd in het binnenste van de berg een uitgebreid stollensysteem van 6,3 km lengte en 20 ingangen aangelegd, dat als luchtbeschermingsbunker voor tot 40.000 personen diende. Deze gangen zijn ook vandaag de dag nog deels in gebruik; bijvoorbeeld als voetpad dwars door de berg van het Schlossbergplatz naar het Karmeliterplatz, of als toegang tot de “Glazen Lift” in de berg en tot de “Dom in de Berg”, een ondergrondse evenementenhal. Ook de Grazse Fabeltrein in de Schlossberg gebruikt een deel van het oude stollensysteem - voor kinderen is een rit in de berg een welkome afwisseling.

Tipp: De “Schlossbergrutsche” is met 64 meter de hoogste ondergrondse glijbaan ter wereld. Op 175 meter kunnen bezoekers een razendsnelle weg van de Schlossberg in de Schlossbergstollen nemen. Direct naast de Schlossberglift gaat het met tot 25 km/u door afwisselende bochten naar beneden. Op speciaal gemaakte glijmatten biedt de Grazse Schlossbergrutsche meer dan 40 seconden een bijzondere ervaring voor groot en klein.

Kent u de legende over de oorsprong van de Grazer Schlossberg al?

De legende schrijft de oorsprong van de Schlossberg toe aan de duivel. Hij had de Grazers beloofd hun huisberg, de Schöckl, nog hoger te maken. Natuurlijk in ruil voor de ziel van de eerste mens die de verhoogde Schöckl zou beklimmen. Toen hij nu vanuit Afrika met een enorme steen boven Graz vloog, zag hij onder zich een processie. Het was Paaszondag. Op deze dag had de duivel geen macht over de mensen. Dus kon hij ook geen van hun zielen voor zichzelf winnen. In zijn woede gooide de duivel de steen op de stad. Deze brak in twee delen. Het kleinere deel vormt vandaag de dag de Austein, waar de Grazer Kalvarienberg zich bevindt. Het grotere rotsdeel werd de Schlossberg.

Een bezoek aan de Schlossberg mag je absoluut niet missen tijdens je verblijf in Graz.